Complex » Geschiedenis zwembad de Schaeck

Geschiedenis van Zwembad De Schaeck

Sneller dan het gras kon groeien

Het snelst gebouwde zwembad ter wereld was De Schaeck volgens de bouwers in 1968. Nog geen drie maanden nadat de eerste spade in de grond werd gestoken, stond er een volledig buitenbad met twee bassins, een peuterbad, een zonneweide, kleedhokjes, douches, een kiosk en een kassa. Alleen het gras kon het tempo niet bijbenen, dat had wat langer nodig om te groeien. Gelukkig konden de zwembadbezoekers tijdelijk een aangrenzend weiland gebruiken om op te warmen in de zon.

Toch is het zeker niet het snelst bedachte zwembad ter wereld. In de jaren ’30 ging het idee om een zwembad in Twello te bouwen al rond. Er was zelfs al geld voor ingezameld. Er waren wel zwemgelegenheden in de andere dorpen in de gemeente Voorst, in kolken en in de IJssel, maar een echt bad liet op zich wachten. Medio jaren zestig kwam er eindelijk vaart achter de plannen toen er een nieuwe directeur Gemeentewerken kwam, R. Veldhuis. Hij wilde graag meewerken aan het realiseren van een zwembad. Er werd een stichtingsbestuur gevormd, dat allereerst op bezoek ging bij andere buitenbaden om de mogelijkheden voor het nieuwe bad in Twello te bekijken. Op 5 maart 1968 groef burgemeester mr. G.W.J. baron van der Feltz met de eerste spade een fles champagne op, waarna de aannemers Gebr. Van den Belt NV en Twellose Industrie Plastics NV aan de slag gingen.

De bevolking van Twello en de omliggende dorpen was blij met de komst van het bad. Enthousiast werd actie gevoerd om geld in te zamelen voor een verwarmingsinstallatie, zodat het water altijd een goede temperatuur had, want er zou in weer en wind in gezwommen worden. Op 8 maart 1968 vond de slotavond van de inzameling plaats. “Een enthousiaste zaal, een uitstekende begeleiding door de Twellodians en een uitermate vakkundige en meeslepende presentatie door G. Kamperman maakten het een avond, die een van de beste in het dorp was sinds de oorlog”, schreef dagblad De Gelderlander de volgende dag. Die avond werd 65.451,40 gulden opgehaald. Een gigantisch bedrag. Daar kon je in die tijd met gemak twee huizen voor kopen.

Het enthousiasme van de bevolking hield niet op bij de inzameling. Zodra het bad open was, stroomden de bezoekers toe. Al na één maand waren er bijna 50.000 badgasten geteld. 

De Opening

Op 1 juni 1968 was het zo ver. Het zwembad, nog steeds zonder naam, werd geopend.  Olympisch zwemster Ada Kok trok met de nationale zwemploeg in een koets door Twello onder leiding van zwemcoach Rob van Kerkhoven, op weg naar het nieuwe buitenbad. Ada Kok draaide de sleutel van het hek om en opende daarmee de poort. De zwemsters gaven enkele demonstraties in het wedstrijdbad, maar ook voor de bezoekers waren er activiteiten, zoals waterpolowedstrijden.

Ook werd bij deze gelegenheid de naam onthuld, waarvoor een wedstrijd was uitgeschreven. Dat werd De Schaeck, vanwege de locatie op het oude landgoed en in buurtschap De Schaeck. Omdat diverse mensen deze naam ingestuurd hadden en er maar één prijswinnaar kon zijn, moest er geloot worden.

Zwemles

De Schaeck was niet alleen een recreatiebad, maar vooral ook een leslocatie. Enkele lagere scholen hadden zelf een instructiebad waar de leerlingen zwemles in kregen, maar deze konden met de komst van een nieuw buitenbad opgeheven worden. Uiteindelijk kwamen de kinderen uit de diverse dorpen naar het Twellose buitenbad voor het schoolzwemmen.

Kunnen zwemmen was in de jaren zestig nog lang niet zo algemeen als nu en dus gaf badmeester Han Brink niet alleen de kinderen, maar ook veel volwassenen les. “Ook ik heb zwemles van hem gehad”, herinnert voormalig bestuurslid Agnes van Gemst zich. “En met mij nog veel meer vrouwen.”

Filmer Bert Haanstra heeft rond die tijd in het Marnixbad in Amsterdam een deel van een zwemles vastgelegd: Klik hier voor het filmpje. En dan hadden die kinderen in Haanstra’s film geluk dat het een binnenbad was. In Twello werd buiten gezwommen, in weer en wind. Toch was de belangstelling voor zwemles groot. Al snel was er een wachtlijst en toen het bad op 15 oktober de deuren sloot voor de winterstop, had Han Brink al ruim 800 diploma´s uitgereikt, diploma’s A tot en met F en brevetten Reddend Zwemmen.

Zwemvereniging Proteus

In september 1968, een paar maanden na de opening van De Schaeck is De Twellose Zwem- en Polo Club Moby Dick opgericht, die nu Proteus heet. De belangstelling voor het zwemmen als sport was groot. Aanvankelijk konden de zwemmers van Proteus alleen in de zomermaanden in De Schaeck terecht vanwege de wintersluiting van het bad, wat het ledenaantal drukte. Maar sinds de bouw van het binnenbad in 1992 is het aantal leden gegroeid tot circa 225 leden.

Binnenbad

Omdat het buitenbad in de wintermaanden gesloten was, kon men alleen van april tot en met oktober in De Schaeck zwemmen. In 1992 veranderde dat door de bouw van het binnenbad. Op de plaats van het ruime peuterbad verrees een badhal met een wedstrijdbad en een recreatiebad. Dat betekende een grote verschuiving van de activiteiten naar binnen. Zwemles hoefde niet meer in de kou en kon bovendien het hele jaar gevolgd worden. Een paar jaar later, in 1994, volgde een grote renovatie van het buitenbad. De bodem was nog prima, maar de wanden waren aan vervanging toe. Bovendien waren in de loop der jaren de eisen voor de zwembaden aangescherpt, waardoor er aanpassingen nodig waren, onder andere aan de capaciteit van de pompen. Dat werd deels ondervangen door het oude wedstrijdbad buiten te verkleinen tot een springkuil. Voor wedstrijden kon nu immers het nieuwe binnenbad gebruikt worden.

In 2001 werden aan de badhal een serre en peuterbad bijgebouwd, maar in 2006 volgde weer een grote ingreep. Achter het wedstrijdbad verscheen een nieuwe hal met een doelgroepenbad. In dit bad van 10 bij 20 meter is de hele bodem verstelbaar. Bovendien is het water warmer dan in de andere bassins. Daardoor kunnen veel doelgroepen gebruik maken van dit bad.

Het hele jaar rond kan er nu zeven dagen per week gezwommen worden in De Schaeck en dat gebeurt ook. Veel mensen zwemmen op de werkdagen hun wekelijkse banen, ’s ochtends vroeg, tussen de middag of ’s avonds. Voor veel doelgroepen, van baby’s tot en met ouderen, zijn er wekelijkse activiteiten en onder andere zwemvereniging Proteus traint er altijd. Voor de duikvereniging is de diepe springkuil buiten een uitkomst.

En na alle activiteiten zie je altijd groepen napraten bij koffie en limonade. “En er worden ook veel (zwem-)feestjes gegeven. Het bad heeft beslist een sociale functie”, ziet Agnes van Gemst. “Kijk maar rond in de horeca, waar altijd mensen zitten.”